Komendy VM virsh/libvirt Debian

Przewodnik dotyczący poleceń wykorzystywanych przy obsłudze maszyn wirtualnych opartych o virsh/libvirt
Poradnik: Komendy VM virsh/libvirt Debian

Wirtualizacja oparta o libvirt i KVM to fundament stabilnego, modularnego domowego serwera. Narzędzie, które daje pełną kontrolę nad maszynami wirtualnymi, to virsh — interfejs CLI do libvirta. Poniżej znajdziesz kompletny, praktyczny przewodnik obejmujący wszystkie komendy, które padły w rozmowie: uruchamianie, zatrzymywanie, restart, autostart, snapshoty, sieci, storage, debugowanie, konsola, XML i zarządzanie usługami.

Uruchamianie, zatrzymywanie i restart maszyn wirtualnych

Uruchamianie maszyny

Polecenie służy do uruchomienia wybranej maszyny wirtualnej, która jest obecnie wyłączona.

Bash
sudo virsh start NAZWA_VM

Opis działania:

  • Uruchamia maszynę wirtualną zdefiniowaną w libvirt.
  • Wymaga, aby maszyna była w stanie „wyłączona”.
  • Jeśli VM już działa — polecenie zwróci błąd.

Przykład:

Bash
sudo virsh start tailscale

Miękkie zatrzymanie (ACPI shutdown)

Wysyła do maszyny sygnał ACPI, prosząc system operacyjny o bezpieczne zamknięcie.

Bash
sudo virsh shutdown NAZWA_VM

Opis działania:

  • Maszyna zamyka się tak, jak po kliknięciu „Shut down” w systemie.
  • Wymaga, aby system gościa obsługiwał ACPI.
  • Może potrwać dłużej, jeśli procesy w VM się zamykają.

Twarde zatrzymanie (force power off)

Natychmiast wyłącza maszynę wirtualną bez zamykania systemu operacyjnego.

Bash
sudo virsh destroy NAZWA_VM

Opis działania:

  • Działa jak odłączenie zasilania — natychmiastowe wyłączenie.
  • Może spowodować utratę danych lub uszkodzenie systemu plików.
  • Używaj tylko, gdy miękkie zamknięcie nie działa.

Miękki restart (ACPI reboot)

Wysyła sygnał ACPI prosząc system operacyjny o wykonanie standardowego restartu.

Bash
sudo virsh reboot NAZWA_VM

Opis działania:

  • Restart przebiega tak, jakby użytkownik wybrał „Restart” w systemie gościa.
  • Wymaga obsługi ACPI w systemie VM.
  • Bezpieczne dla danych — system zamyka procesy przed restartem.

Twardy restart (force reset)

Natychmiast resetuje maszynę wirtualną, tak jakby odłączono i podłączono zasilanie.

Bash
sudo virsh reset NAZWA_VM

Opis działania:

  • Natychmiastowy restart bez zamykania systemu.
  • Może powodować utratę danych lub błędy w systemie plików.
  • Używaj tylko w sytuacjach awaryjnych, gdy miękki restart nie działa.

Autostart maszyn przy starcie hosta

Włączanie autostartu

Polecenie ustawia maszynę wirtualną tak, aby automatycznie uruchamiała się podczas startu systemu hosta.

Bash
sudo virsh autostart NAZWA_VM

Opis działania:

  • Tworzy symlink w katalogu autostartu libvirt, dzięki czemu VM startuje razem z hostem.
  • Nie uruchamia maszyny natychmiast — jedynie ustawia jej przyszłe zachowanie.
  • Przydatne dla usług wymagających stałej dostępności (np. routery, serwery).

Wyłączanie autostartu

Polecenie usuwa ustawienie automatycznego uruchamiania maszyny przy starcie hosta.

Bash
sudo virsh autostart --disable NAZWA_VM

Opis działania:

  • Usuwa symlink autostartu dla danej maszyny.
  • Maszyna nie będzie już uruchamiana automatycznie po restarcie hosta.
  • Nie wpływa na aktualny stan VM — nie zatrzymuje jej ani nie restartuje.

Lista VM z autostartem

Wyświetla wszystkie maszyny wirtualne, które mają włączony autostart.

Bash
virsh list --autostart

Opis działania:

  • Pokazuje tylko maszyny oznaczone do automatycznego uruchamiania.
  • Nie wyświetla maszyn wyłączonych z autostartu.
  • Przydatne do szybkiej weryfikacji konfiguracji po zmianach.

Lista i status maszyn

Lista działających VM

Polecenie wyświetla tylko te maszyny wirtualne, które są aktualnie uruchomione.

Bash
virsh list

Opis działania:

  • Pokazuje listę aktywnych maszyn wraz z ich ID i nazwami.
  • Przydatne do szybkiego sprawdzenia, które VM są aktualnie uruchomione.
  • Nie wyświetla maszyn wyłączonych ani w stanie błędu.

Lista wszystkich VM

Wyświetla pełną listę maszyn wirtualnych — zarówno uruchomionych, jak i wyłączonych.

Bash
virsh list --all

Opis działania:

  • Pokazuje wszystkie maszyny zarejestrowane w libvirt.
  • Wyświetla ich aktualny stan (running, shut off, paused, crashed itp.).
  • Przydatne do pełnego audytu środowiska wirtualizacji.

Informacje o VM

Wyświetla szczegółowe informacje o wybranej maszynie wirtualnej.

Bash
virsh dominfo NAZWA_VM

Opis działania:

  • Pokazuje szczegóły takie jak: UUID, stan, ilość vCPU, RAM, autostart, ścieżkę do obrazu dysku.
  • Przydatne do diagnostyki i weryfikacji konfiguracji maszyny.
  • Działa zarówno dla maszyn uruchomionych, jak i wyłączonych.

Konsola VM

Przydatne, gdy SSH nie działa.

Wejście do konsoli

Polecenie otwiera bezpośrednią konsolę maszyny wirtualnej przez libvirt, umożliwiając pracę tak jak na fizycznym terminalu.

Bash
virsh console NAZWA_VM

Opis działania:

  • Łączy się z konsolą systemu gościa (tty), zwykle ttyS0 lub inny port szeregowy.
  • Wymaga, aby VM miała skonfigurowaną konsolę szeregową w XML.
  • Przydatne do naprawy systemu, gdy SSH lub sieć nie działa.

Wyjście z konsoli

Kombinacja klawiszy pozwala opuścić konsolę i wrócić do terminala hosta.

Bash
Ctrl + ]

Opis działania:

  • Natychmiast zamyka sesję konsoli virsh.
  • Nie wpływa na działanie maszyny wirtualnej.
  • To standardowy skrót libvirt do opuszczania konsoli szeregowej.

Wymuszone otwarcie konsoli (force)

Polecenie pozwala wymusić otwarcie konsoli VM, gdy poprzednia sesja nie została poprawnie zamknięta.

Bash
sudo virsh console NAZWA_VM --force

Opis działania:

  • Ignoruje stan „zablokowanej” konsoli po niepoprawnie zamkniętej sesji.
  • Umożliwia ponowne połączenie, gdy standardowe virsh console odmawia dostępu.
  • Nie zrywa aktywnych sesji — jeśli konsola jest faktycznie otwarta w innym procesie, polecenie nie przejmie jej.
  • Przydatne, gdy konsola „wisi” po przerwanym połączeniu SSH lub zamknięciu terminala.

Uwaga:Opcja --force nie jest oficjalnie dokumentowana w virsh --help, ale jest obsługiwana przez libvirt i działa w przypadku „stale console state”.

Snapshoty

Tworzenie snapshotu

Polecenie tworzy punkt przywracania maszyny wirtualnej, zapisując jej aktualny stan.

Bash
virsh snapshot-create-as NAZWA_VM snap1

Opis działania:

  • Tworzy snapshot o nazwie snap1 dla wybranej maszyny.
  • Snapshot może zawierać stan dysku, pamięci RAM lub oba (zależnie od konfiguracji).
  • Przydatne przed aktualizacjami, zmianami systemowymi lub testami.

Lista snapshotów

Wyświetla wszystkie snapshoty utworzone dla danej maszyny wirtualnej.

Bash
virsh snapshot-list NAZWA_VM

Opis działania:

  • Pokazuje listę snapshotów wraz z ich nazwami, datami i typem.
  • Umożliwia szybkie sprawdzenie, które punkty przywracania są dostępne.
  • Przydatne do zarządzania historią zmian maszyny.

Przywracanie snapshotu

Przywraca maszynę wirtualną do stanu zapisanego w wybranym snapshotcie.

Bash
virsh snapshot-revert NAZWA_VM snap1

Opis działania:

  • Przywraca stan dysku i/lub pamięci zapisany w snapshotcie snap1.
  • Może wymagać wyłączenia maszyny, jeśli snapshot nie zawiera stanu RAM.
  • Umożliwia cofnięcie zmian systemowych, błędnych konfiguracji lub awarii.

Sieci libvirt

Lista sieci

Polecenie wyświetla wszystkie sieci zdefiniowane w libvirt — zarówno aktywne, jak i wyłączone.

Bash
virsh net-list --all

Opis działania:

  • Pokazuje listę wszystkich sieci wirtualnych dostępnych w libvirt.
  • Wyświetla ich stan: aktywna, nieaktywna, autostart.
  • Przydatne do diagnostyki problemów z siecią VM.

Restart sieci default

Polecenia zatrzymują i ponownie uruchamiają domyślną sieć libvirt o nazwie default.

Bash
virsh net-destroy default
virsh net-start default

Opis działania:

  • virsh net-destroy — zatrzymuje sieć, odłączając VM od NAT/bridge.
  • virsh net-start — ponownie uruchamia sieć.
  • Przydatne przy problemach z DHCP, NAT lub po zmianach konfiguracji.
  • Restart nie usuwa konfiguracji sieci — tylko ją przeładowuje.

Autostart sieci

Polecenie ustawia automatyczne uruchamianie sieci podczas startu hosta.

Bash
virsh net-autostart default

Opis działania:

  • Włącza autostart dla sieci default.
  • Zapewnia, że sieć będzie aktywna po każdym restarcie hosta.
  • Przydatne, gdy VM wymagają stałego dostępu do NAT/bridge.

Storage pools

Lista storage pools

Polecenie wyświetla wszystkie pule storage zdefiniowane w libvirt — zarówno aktywne, jak i nieaktywne.

Bash
virsh pool-list --all

Opis działania:

  • Pokazuje listę wszystkich pul storage dostępnych w libvirt.
  • Wyświetla ich stan: aktywna, nieaktywna, autostart.
  • Przydatne do diagnostyki problemów z dyskami, katalogami i backendami storage.

Restart storage pool

Polecenia zatrzymują i ponownie uruchamiają pulę storage o nazwie default.

Bash
virsh pool-destroy default
virsh pool-start default

Opis działania:

  • virsh pool-destroy — zatrzymuje pulę storage (odmontowuje ją lub dezaktywuje backend).
  • virsh pool-start — ponownie ją uruchamia.
  • Przydatne po zmianach konfiguracji lub gdy libvirt nie widzi nowych plików/dysków.
  • Restart nie usuwa danych — jedynie przeładowuje konfigurację puli.

Autostart storage pool

Polecenie ustawia automatyczne uruchamianie puli storage podczas startu hosta.

Bash
virsh pool-autostart default

Opis działania:

  • Włącza autostart dla puli default.
  • Zapewnia, że pula będzie aktywna po każdym restarcie hosta.
  • Przydatne, gdy VM korzystają z dysków znajdujących się w tej puli.

Debugowanie i logi

Logi libvirtd

Polecenie wyświetla logi usługi libvirtd, odpowiedzialnej za zarządzanie maszynami wirtualnymi.

Bash
journalctl -u libvirtd

Opis działania:

  • Wyświetla logi systemd dla usługi libvirtd.
  • Przydatne przy problemach z uruchamianiem VM, sieciami lub storage pools.
  • Można dodać -f, aby śledzić logi w czasie rzeczywistym.

Logi QEMU dla konkretnej VM

Pokazuje logi QEMU dla wybranej maszyny wirtualnej, zawierające szczegóły jej działania i błędów.

Bash
/var/log/libvirt/qemu/NAZWA_VM.log

Opis działania:

  • Zawiera logi startu, błędy QEMU, problemy z urządzeniami, dyskami i siecią.
  • Przydatne przy diagnozowaniu awarii VM lub błędów konfiguracji XML.
  • Plik jest tworzony osobno dla każdej maszyny.

Sprawdzanie błędów AppArmor/SELinux

Polecenie filtruje komunikaty jądra dotyczące odmów dostępu, typowych dla AppArmor lub SELinux.

Bash
dmesg | grep -i denied

Opis działania:

  • Wyszukuje komunikaty o odmowie dostępu (denied) w logach jądra.
  • Przydatne przy problemach z dostępem do plików, urządzeń lub katalogów przez QEMU/libvirt.
  • Pomaga wykryć błędne profile AppArmor lub reguły SELinux.

Edycja i eksport konfiguracji VM (XML)

Edycja konfiguracji VM

Polecenie otwiera edytor XML dla wybranej maszyny wirtualnej, umożliwiając ręczną zmianę jej konfiguracji.

Bash
virsh edit NAZWA_VM

Opis działania:

  • Otwiera konfigurację VM w domyślnym edytorze tekstu (np. vim).
  • Pozwala zmieniać CPU, RAM, dyski, sieci, urządzenia PCI, porty szeregowe i inne elementy.
  • Po zapisaniu pliku libvirt automatycznie waliduje XML i stosuje zmiany.
  • Błędy w XML mogą uniemożliwić start maszyny — warto robić kopie zapasowe.

Eksport konfiguracji do pliku

Polecenie zapisuje pełną konfigurację maszyny wirtualnej do pliku XML.

Bash
virsh dumpxml NAZWA_VM > vm.xml

Opis działania:

  • Eksportuje aktualną konfigurację VM do pliku vm.xml.
  • Przydatne do backupu, migracji lub porównywania konfiguracji.
  • Plik zawiera pełny XML, w tym dyski, sieci, urządzenia i parametry CPU.

Wczytanie konfiguracji z pliku

Polecenie tworzy lub nadpisuje definicję maszyny wirtualnej na podstawie pliku XML.

Bash
virsh define vm.xml

Opis działania:

  • Wczytuje konfigurację z pliku vm.xml i rejestruje ją w libvirt.
  • Nie uruchamia maszyny — tylko definiuje jej parametry.
  • Przydatne przy migracji, odtwarzaniu backupu lub tworzeniu VM z szablonu.
  • Jeśli VM o tej nazwie już istnieje, zostanie nadpisana nową konfiguracją.

Restart usług libvirt

Restart libvirtd

Polecenie restartuje główną usługę libvirt odpowiedzialną za zarządzanie maszynami wirtualnymi.

Bash
sudo systemctl restart libvirtd

Opis działania:

  • Restartuje usługę libvirtd bez zatrzymywania działających VM.
  • Przydatne przy problemach z komunikacją libvirt, błędach API lub po zmianach konfiguracji.
  • Nie wpływa na działające maszyny — QEMU działa niezależnie.

Restart libvirt-guests (kontrolowane zamykanie/otwieranie VM)

Polecenie restartuje usługę odpowiedzialną za automatyczne zamykanie i uruchamianie VM podczas startu i wyłączania hosta.

Bash
sudo systemctl restart libvirt-guests

Opis działania:

  • Wymusza ponowne wykonanie procedur start/stop maszyn zgodnie z konfiguracją.
  • Przydatne po zmianach ustawień autostartu lub opóźnień.
  • Może chwilowo zatrzymać lub uruchomić VM zależnie od konfiguracji.

Opóźnienia startu VM (systemd override)

Edycja jednostki systemd

Polecenie otwiera edytor konfiguracji systemd, umożliwiając dodanie własnych nadpisanych ustawień.

Bash
systemctl edit libvirt-guests.service

Opis działania:

  • Tworzy plik override dla usługi libvirt-guests.
  • Umożliwia dodanie opóźnień, dodatkowych komend lub zmian w kolejności startu.
  • Zmiany są trwałe i nie nadpisują oryginalnego pliku jednostki.

Dodanie opóźnienia

Fragment konfiguracji dodaje opóźnienie przed startem usługi, co opóźnia również start VM.

Bash
[Service]
ExecStartPre=/bin/sleep 20

Opis działania:

  • Dodaje 20-sekundowe opóźnienie przed uruchomieniem usługi.
  • Przydatne, gdy VM wymagają czasu na inicjalizację sieci lub storage.
  • Można ustawić dowolną wartość opóźnienia.

Lokalizacja symlinków autostartu

Katalog zawiera symlinki do maszyn wirtualnych, które mają włączony autostart.

Bash
/etc/libvirt/qemu/autostart/

Opis działania:

  • Każdy symlink odpowiada jednej maszynie wirtualnej.
  • Usunięcie symlinku wyłącza autostart VM.
  • Można ręcznie dodawać lub usuwać symlinki.

Dodatkowe komendy diagnostyczne

Logi systemowe

Polecenie wyświetla szczegółowe logi systemowe, w tym błędy usług i jądra.

Bash
journalctl -xe

Opis działania:

  • Pokazuje rozszerzone logi z ostatnich błędów i ostrzeżeń.
  • Przydatne przy diagnozowaniu problemów z libvirt, QEMU i systemd.
  • Opcja -e przechodzi do końca logu.

Sprawdzanie błędów KVM

Polecenie filtruje logi jądra pod kątem błędów modułu KVM.

Bash
dmesg | grep -i kvm

Opis działania:

  • Wyszukuje błędy dotyczące KVM, takie jak problemy z CPU, modułami lub uprawnieniami.
  • Przydatne przy awariach VM, braku wsparcia VT-x/AMD-V lub konfliktach z innymi hypervisorami.

Restart całego stosu libvirt (twardy reset usług)

Przydatne, gdy libvirt lub QEMU zawieszą się i zwykły restart nie pomaga.

Bash
sudo systemctl stop libvirtd
sudo systemctl stop virtlogd
sudo systemctl start virtlogd
sudo systemctl start libvirtd

Opis działania:

  • Zatrzymuje całkowicie libvirtd i usługę logowania QEMU (virtlogd).
  • Resetuje kolejność startu, co często rozwiązuje problemy z zawieszonymi procesami QEMU.
  • Nie zatrzymuje działających VM — QEMU działa niezależnie od libvirtd.
  • Przydatne przy poważnych błędach komunikacji lub uszkodzonych socketach.

Restart sieci hosta (gdy VM tracą połączenie)

Polecenie restartuje usługę NetworkManager, co może przywrócić łączność VM po zmianach w sieci hosta.

Bash
sudo systemctl restart NetworkManager

Opis działania:

  • Restartuje całą konfigurację sieci hosta.
  • Przydatne po zmianach w bridge, NAT, VLAN lub konfiguracji libvirt.
  • Może chwilowo zerwać połączenia SSH — ostrożnie na zdalnych hostach.

Restart całego hosta z kontrolowanym zamknięciem VM

Polecenie restartuje usługę libvirt-guests, która odpowiada za bezpieczne zamykanie i uruchamianie VM.

Bash
sudo systemctl restart libvirt-guests

Opis działania:

  • Wymusza ponowne wykonanie procedur zamykania/otwierania VM.
  • Upewnia się, że maszyny są zamykane zgodnie z polityką ACPI.
  • Przydatne przed restartem hosta lub po zmianach konfiguracji autostartu.

Dodatkowe informacje o autostarcie

Katalog zawiera symlinki do maszyn wirtualnych, które mają włączony autostart.

Bash
/etc/libvirt/qemu/autostart/

Opis działania:

  • Każdy symlink odpowiada jednej maszynie wirtualnej.
  • Usunięcie symlinku wyłącza autostart danej VM.
  • Można ręcznie dodawać symlinki, aby wymusić autostart.

Kategoria: Instalacja | Autor: Rafał Wójcik
Utworzono: 2026-01-02 12:55 | Ostatnia edycja: 2026-04-07 15:51

Pytania & Komentarze

Brak komentarzy. Bądź pierwszy!

Dodaj nowy komentarz