GDU Go Disk Usage
Przedstawione treści nie stanowią porady profesjonalnej. Opublikowane materiały mają wyłącznie charakter informacyjny i edukacyjny. Korzystasz z nich na własną odpowiedzialność. Przed wprowadzeniem jakichkolwiek zmian w systemie bezwzględnie wykonaj kopię zapasową dowiedź się więcej
Każdy, kto prowadzi domowy serwer na Debianie, prędzej czy później staje przed tym problemem: dysk zaczyna się zapełniać, a Ty nie wiesz, co dokładnie zajmuje najwięcej miejsca. Standardowe narzędzia jak du potrafią działać wolno i generować ogromne ilości danych, które trudno przejrzeć. W takich sytuacjach idealnie sprawdza się gdu – Go Disk Usage, szybki i wygodny analizator dysku.
Co to jest gdu?
gdu to lekkie narzędzie napisane w języku Go, które skanuje katalogi i pliki, pokazując ich zajętość w interaktywnym terminalu. Jest bardzo szybkie, nawet przy dużych dyskach i wielu plikach.
Najważniejsze cechy:
- Szybkie skanowanie katalogów i całych dysków.
- Interaktywny tryb w terminalu – można przeglądać katalogi jak w GUI.
- Proste sortowanie od największych katalogów i plików.
- Idealne do monitorowania miejsca na dysku na domowym serwerze.
Dlaczego warto używać gdu na domowym serwerze?
Domowy serwer z Debianem może przechowywać:
- Multimedia: filmy, muzykę, zdjęcia.
- Kopie zapasowe systemów lub danych.
- Kontenery Docker i maszyny wirtualne.
Kiedy dysk zaczyna się zapełniać, trudno jest szybko znaleźć największe katalogi lub pliki. gdu pozwala w kilka sekund zidentyfikować:
- stare backupy, które można usunąć,
- duże logi serwera,
- niepotrzebne pliki pobrane lub tymczasowe.
Dzięki temu utrzymanie serwera jest prostsze i bezpieczniejsze.
Instalacja na Debianie
Najprostszy sposób, jeśli korzystasz z Debiana, to instalacja przez apt. W terminalu wpisz:
sudo apt update sudo apt install gdu
Po instalacji możesz sprawdzić wersję:
gdu --version
Podstawowe użycie
Najprostsze uruchomienie gdu to:
gdu
W interaktywnym trybie terminala możesz przeglądać katalogi, sortować je i w każdej chwili wyjść, naciskając q.
Przydatne opcje i przykłady
Skanowanie całego systemu:
Ta komenda przeskanuje cały dysk od katalogu root i pokaże największe pliki i katalogi. Przydaje się, gdy chcesz szybko sprawdzić, co zajmuje najwięcej miejsca na systemie. Użycie sudo jest konieczne, aby uzyskać dostęp do wszystkich katalogów.
sudo gdu /
Pomijanie katalogów systemowych:
Ta opcja pozwala wykluczyć katalogi systemowe, takie jak /proc czy /sys, które nie przechowują zwykłych danych użytkownika. Dzięki temu skanowanie trwa krócej i wyniki są bardziej czytelne. To przydatne, gdy interesuje Cię tylko zajętość prawdziwych danych na dysku.
gdu --exclude /proc --exclude /sys
Eksport wyników do pliku tekstowego:
Ta komenda zapisuje wynik skanowania do pliku tekstowego, dzięki czemu można go później analizować offline lub wysłać komuś innemu. Jest to przydatne np. do monitorowania zmian zajętości dysku w czasie. Możesz łatwo otworzyć taki plik w edytorze tekstu lub w Excelu.
gdu -r /var > zajetosc_dysku.txt
Gotowe “komendy 1-liner” dla domowego serwera
Znajdź największe katalogi w katalogu domowym:
Ta komenda przeskanuje katalog domowy i pokaże, które foldery zajmują najwięcej miejsca. Przydaje się, gdy chcesz szybko zlokalizować duże pliki lub stare foldery użytkownika. Dzięki temu możesz łatwo zwolnić miejsce na dysku.
gdu /home
Znajdź największe katalogi w całym systemie:
Ta komenda skanuje cały dysk od katalogu root i pokazuje największe katalogi i pliki w systemie. Jest przydatna, gdy nagle brakuje miejsca na partycji systemowej. Użycie sudo zapewnia dostęp do wszystkich folderów, także tych chronionych.
sudo gdu /
Skanowanie bez katalogów systemowych:
Ta opcja pozwala wykluczyć katalogi systemowe, takie jak /proc, /sys i /run, które nie zawierają danych użytkownika. Dzięki temu skanowanie jest szybsze, a wyniki bardziej czytelne. Idealne, gdy interesuje Cię tylko rzeczywista zajętość danych na dysku.
sudo gdu / --exclude /proc --exclude /sys --exclude /run
Eksport wyników do pliku do analizy:
Ta komenda zapisuje wynik skanowania do pliku tekstowego, co pozwala analizować dane offline lub udostępnić je komuś innemu. Przydaje się do monitorowania zmian zajętości dysku w czasie. Plik można otworzyć w dowolnym edytorze tekstu lub arkuszu kalkulacyjnym.
gdu -r / > disk_usage.txt
Podsumowanie
GDU to narzędzie, które zdecydowanie warto mieć na domowym serwerze z Debianem. Jest szybkie, wygodne, interaktywne i pozwala w kilka sekund znaleźć największe pliki i katalogi. Dzięki niemu utrzymanie porządku na dysku staje się prostsze, a zarządzanie przestrzenią bardziej efektywne.
Kategoria: Terminal | Autor: Rafał Wójcik
Utworzono: 2026-03-08 10:38 | Ostatnia edycja: 2026-04-07 15:57
Pytania & Komentarze
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!