SAMBA / SMB

Domowy serwer plików w sieci LAN
Poradnik: SAMBA /  SMB

Twój domowy serwer może udostępniać foldery i pliki w sieci tak, żeby były widoczne na innych urządzeniach — komputerach z Windows, laptopach z macOS, a nawet na telewizorze czy telefonie. Działa to dokładnie tak, jak zwykłe „foldery udostępnione” w Windowsie. Możesz trzymać tam zdjęcia, filmy, dokumenty albo robić kopie zapasowe. 

Poniżej masz wszystko, co trzeba zrobić na systemie Debian 13— od zera do działającego serwera. Możesz to zrobić bezpośrednio w systemie, ale lepiej utworzyć dedykowaną maszynę wirtualną (vm) na swoim hoście.

Jeśli system będzie posiadał zewnętrze ip lub np. tailscale, to foldery będą widoczne np. w telefonie po za domem. 

1. Instalacja Samby

Aktualizacja systemu i instalacja niezbędnego oprogramowania

Bash
sudo apt update
sudo apt install samba

Samba jest zainstalowana.

2. Tworzenie użytkowników

Samba korzysta z użytkowników systemu Linux. Czyli najpierw tworzysz użytkowników w systemie:

Bash
sudo adduser userA
sudo adduser userB

Potem dodajesz ich do Samby (to osobne hasło):

Bash
sudo smbpasswd -a userA
sudo smbpasswd -a userB

To hasło będzie wpisywane w Windowsie\Androidzie czy innym systemie przy logowaniu do udziału.

3. Tworzenie folderów do udostępnienia

Załóżmy, że chcesz mieć:

  • folder tylko dla userA
  • folder tylko dla userB
  • folder wspólny dla obu

Tworzymy foldery, które będziemy udostępniać:

Bash
sudo mkdir -p /data/shareA
sudo mkdir -p /data/shareB
sudo mkdir -p /data/shareCommon

4. Nadawanie uprawnień

Linux ma swoje prawa dostępu — Samba ich nie omija. Dlatego musimy ustawić właścicieli i grupy.

Folder tylko dla userA

Bash
sudo chown userA:userA /data/shareA
sudo chmod 770 /data/shareA

To znaczy: userA ma pełny dostęp, grupa userA ma pełny dostęp, reszta świata nie ma żadnego.

Folder tylko dla userB

Bash
sudo chown userB:userB /data/shareB
sudo chmod 770 /data/shareB

Folder wspólny

Tu potrzebujemy grupy, do której dodamy obu użytkowników.

Tworzymy grupę:

Bash
sudo groupadd sharedgrp

Dodajemy użytkowników:

Bash
sudo usermod -aG sharedgrp userA
sudo usermod -aG sharedgrp userB

Nadajemy prawa folderowi:

Bash
sudo chown root:sharedgrp /data/shareCommon
sudo chmod 770 /data/shareCommon

Dobrym pomysłem jest utworzenie grupy również dla pojedynczego użytkownika katalogu, jeśli w przyszłości będziesz chciał udostępniać folder innym, to dodasz tylko nowego użytkownika do grupy i gotowe.

5. Konfiguracja Samby

Otwierasz plik konfiguracyjny:

Bash
sudo nano /etc/samba/smb.conf

Sekcja globalna

To są ustawienia ogólne. Wklej to:

INI
[global]
   server string = FileServer
   security = user
   server min protocol = SMB2

   load printers = no
   disable spoolss = yes

   access based share enum = yes
   hide unreadable = yes

To oznacza, że logujesz się użytkownikami i hasłami, wyłączasz stare SMB1, Samba nie udostępnia drukarek, a użytkownik widzi tylko te udziały i pliki, do których ma dostęp.

6. Dodawanie udziałów

Udział tylko dla userA

INI
[userAshare]
   path = /data/shareA
   read only = no
   valid users = userA
   force group = userA
   create mask = 0660
   directory mask = 0770

Udział tylko dla userB

INI
[userBshare]
   path = /data/shareB
   read only = no
   valid users = userB
   force group = userB
   create mask = 0660
   directory mask = 0770

Udział wspólny

INI
[common]
   path = /data/shareCommon
   read only = no
   valid users = userA userB
   force group = sharedgrp
   create mask = 0660
   directory mask = 0770

Dzięki force group każdy nowy plik w folderze wspólnym będzie miał grupę sharedgrp, a obaj użytkownicy są w tej grupie, więc widzą swoje pliki nawzajem.

7. Restart Samby

Po zmianach w konfiguracji trzeba zrestartować usługę:

Bash
sudo systemctl restart smbd

8. Test z Windows

Na komputerze z Windows otwierasz Eksplorator plików i w pasku adresu wpisujesz:

Tekst
\\IP_SERWERA\nazwa-udzialu

Windows zapyta o login i hasło. Podajesz użytkownika Samby. Zobaczysz tylko te foldery, do których masz dostęp.

9. Najczęstsze problemy

Jeden użytkownik wrzuca pliki, drugi ich nie widzi

Najczęściej brakuje force group albo pliki mają złą grupę. Możesz to naprawić tak:

Bash
sudo chown -R root:sharedgrp /data/shareCommon
sudo chmod -R 770 /data/shareCommon

Windows pamięta stare loginy

Na Windowsie w wierszu poleceń wpisz:

Bash
net use * /delete

Udział nie działa

Sprawdź konfigurację Samby:

Bash
sudo testparm

Drukarka lub inne urządzenie tego typu nie może się połączyć z serwerem

Dodaj do sekcji [global] w /etc/samba/smb.conf obsługę NTLM auth. NTLM (NT LAN Manager) to stary sposób logowania używany przez Windows. Domyślnie nie jest już używany, bo jest uznany za zbyt przestarzały i niebezpieczny

Bash
ntlm auth = yes

Kategoria: Usługi | Autor: Rafał Wójcik
Utworzono: 2026-04-09 05:42 | Ostatnia edycja: 2026-04-09 05:51

Pytania & Komentarze

Brak komentarzy. Bądź pierwszy!

Dodaj nowy komentarz